Israrlı Takip Suçu ve AirTag: TCK 123/A Mağdur Rehberi

Israrlı takip, 27 Mayıs 2022’de yayımlanan 7406 sayılı Kanun ile Türk Ceza Kanunu’nun 123/A maddesinde bağımsız bir suç olarak düzenlendi. Düzenleme, ısrarlı biçimde fiziksel takip etme veya iletişim/bilişim araçları ya da üçüncü kişiler üzerinden temas kurmaya çalışma sonucunda kişide ciddi huzursuzluk veya kendisinin/yakınının güvenliğinden endişe oluşmasını esas alır.

AirTag maddede özel olarak yazmaz. Buna rağmen habersiz yerleştirilen bir takip etiketi, diğer davranışlarla birlikte olayın takip örüntüsünü gösterebilecek bir bulgu olabilir. Hukuki nitelendirmeyi savcılık ve mahkeme somut olay üzerinden yapar.

TCK 123/A bakımından hangi unsurlar önemlidir?

Bir olay değerlendirilirken genellikle şu sorular öne çıkar:

• Davranış tek seferlik mi, ısrarlı ve tekrar eden bir örüntü mü?
• Fiziksel takip veya araçlar üzerinden temas kurma girişimi var mı?
• Davranış mağdurda ciddi huzursuzluk ya da güvenlik endişesi oluşturdu mu?
• Olayların tarih ve bağlamı nasıl?
• Fail olduğu düşünülen kişiyle mağdur arasındaki ilişki nedir?
• Çocuk, ayrılık veya mevcut uzaklaştırma kararı gibi ağırlaştırıcı bağlamlar var mı?

“Ciddi huzursuzluk” soyut bir rahatsızlıktan daha fazlasını ifade edebilir. Eve dönüş yolunu değiştirmek, iş yerinden yalnız çıkamamak, sürekli konum kontrolü yapmak veya yakınların güvenliği için endişelenmek gibi somut etkileri başvurunuzda anlatmanız önemlidir.

AirTag tek başına suçun kanıtı mıdır?

Hayır. Bir AirTag bulmak cihazın kim tarafından, ne zaman ve hangi amaçla yerleştirildiğini tek başına kanıtlamaz. Ancak şu veriler birlikte daha anlamlı bir tablo oluşturabilir:

• Varsa telefonun uyarı haritası; yoksa BLE tarama kaydı ve tarih-saat bilgileri.
• Cihazın kişisel eşyanızda gizlenmiş olması.
• AirTag seri numarası ve maskelenmiş sahip bilgisi.
• Aynı dönemde gerçekleşen tehdit, mesaj veya beklenmedik karşılaşmalar.
• Otopark ya da iş yeri kamera kayıtları.
• Cihazı bulan veya arama sırasında yanınızda olan tanıklar.
• Daha önceki polis başvurusu, uzaklaştırma kararı veya tutanaklar.

Delilin hukuka uygun elde edilmesi önemlidir. Başkasının hesabına girmeye, şifresini ele geçirmeye veya yasa dışı kayıt yapmaya çalışmayın. Varsa uyarıyı, yoksa tarama notlarını ve her durumda fiziksel bulguyu koruyup yetkili makamdan yardım isteyin. Bildirim gelmemesi takip şüphesini kendiliğinden geçersiz kılmaz.

Şikâyet için nereye başvurulur?

Polis merkezi, jandarma karakolu veya Cumhuriyet Başsavcılığına başvurabilirsiniz. Acil tehlikede önce 112’yi arayın. Başvuru sırasında olayların kronolojisini yazılı sunmak anlatımı güçlendirir.

TCK 123/A kapsamındaki suçun soruşturulmasında şikâyet ve süre gibi usul konuları önem taşıyabilir. Güncel durum ve somut olayınız için ceza hukuku alanında çalışan bir avukattan destek alın. Ekonomik imkânınız yoksa bulunduğunuz ilin barosundaki adli yardım bürosuna başvuru koşullarını sorun.

İfade verirken olayları nasıl anlatmalısınız?

Hukuki terim üretmek yerine olguları açıkça sıralayın. Örneğin:

1. İlk takip veya rahatsız etme olayının tarihi.
2. Sonraki mesaj, arama, fiziksel takip veya karşılaşmalar.
3. AirTag uyarısının görüldüğü tarih ve rota; uyarı yoksa taramanın tarih, yer ve hedef bilgisi.
4. Cihazın nerede ve kimin yanında bulunduğu.
5. Olayların günlük hayatınıza ve güvenlik hissinize etkisi.
6. Şüphelendiğiniz kişiyle bağlantıyı düşündüren somut nedenler.

“Korktum” demenin yanında işe gidiş rotanızı değiştirdiğinizi, çocuğu okuldan tek başına alamadığınızı veya evde kalamadığınızı anlatmak etkinin anlaşılmasına yardımcı olur.

6284 sayılı Kanunla ilişkisi

Ceza soruşturması ve koruma tedbiri iki ayrı süreçtir. Bir suçun kesinleşmesini beklemeden, şiddet veya tek taraflı ısrarlı takip riski için 6284 sayılı Kanun kapsamında koruma talep edilebilir. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının bilgilendirmesine göre koruyucu tedbir için delil veya belge aranmaksızın değerlendirme yapılabilen durumlar bulunur.

Somut olaya göre yaklaşmama, iletişim araçlarıyla rahatsız etmeme, ortak konuttan uzaklaştırma, geçici koruma veya adres bilgilerinin gizli tutulması gibi tedbirler gündeme gelebilir. Polis, jandarma, savcılık, Aile Mahkemesi, ŞÖNİM, ALO 183, valilik ve kaymakamlık başvuru noktaları arasındadır.

Cihazı hemen kapatmalı mısınız?

Yakın tehlike varsa takibi kesmek ve güvenli yere geçmek önceliklidir. AirTag’i Apple’ın yönergesine göre etkisizleştirin ve yardım isteyin. Risk acil değilse, cihazın çalışır durumda teslim edilmesinin soruşturma açısından yararlı olup olmayacağını kolluğa sorun.

Cihazı kırmak, sıfırlamak veya sosyal medyada yayımlamak bilgi kaybına ve ek güvenlik riskine yol açabilir. Fotoğraf, seri numarası ve bulunduğu yer kaydı alın.

Başvurudan sonra kişisel güvenlik planı

• Günlük rotanızı bir süre değiştirin ve tek başınıza hareket etmeyin.
• Güvendiğiniz kişilere olay ve başvuru numarasını bildirin.
• Telefon ve hesap parolalarını güvenilir bir cihazdan değiştirin; konum paylaşım izinlerini kontrol edin.
• Araç ve çantayı belirli aralıklarla yeniden tarayın.
• Yeni her olayı tarih-saatle kaydedin ve mevcut tedbir kararının ihlalini gecikmeden bildirin.

Resmî kaynaklar

• TBMM: 7406 sayılı Kanun
• Adalet Bakanlığı: Israrlı takip çalıştayı
• Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı: Şiddete maruz kalındığında
• TBMM: 6284 sayılı Kanun bilgileri